اثرات ھیدرولوژیک سدھا و بندھای ایجاد شده بر روی رودخانه ھای قمرود و قره چای بر منطقه قم

چكیده 

بیشتر شھرھا و استانھایی که در پایاب رودخانه ھا قرار دارند درگیر مسائل و مشکلات اثرات ھیدرولوژیک ناشی از احداث سدھا و بندھای ذخیره ای وکنترلی در بالا دست رودخانه ھا می باشند. رشد جمعیت و رقابت ھای بین استانی این اثرات را بیشترتشدید میکندو شدت این آثار به مرور زمان افزایش می یابد. به ھمین دلیل برای غلبه بر مشکلات ھیدرولوژیک حاصل از احداث سدھا در سرآب ھا نیاز به اصلاح روشھای گذشته و بازبینی در محاسبات می باشد و به طور کلی نیاز به مدیریت فرا منطقه ای و به اصطلاح مدیریت یکپارچه می باشد. ھمچنین در ھنگام مطالعه اثرات ھیدرولوژیکی باید ھمه عوامل مثبت و منفی را با ھم بررسی و مقایسه نمود(در این مورد می توان به احداث سد ١۵ [ خرداد اشاره نمود که با تامین آب شرب شھر زیارتی قم مشکل بزرگی را حل نموده است).[ 12 در ھمین راستا، داده ھای کمی و کیفی آب زیرزمینی و سطحی و ھمچنین اطلاعات زمین شناسی، حوزه رودخانه ھای اصلی منتھی به استان قم جمع آوری و مورد تجزیه و تحلیل قرار ،GIS ھیدرولوژیک و ٧۴ ) مورد - گرفت. سپس اطلاعات مذکور به صورت دوره ھای قبل و بعد از احداث سدھا و بندھا(سال ٧٣ تحلیل وبررسی قرارگرفت و اثرات ھریک از پارامترھای مورد نظر برآورد گردید. این تحلیل ھا نشان داد بیشترین اثرات ھیدرولوژیک در استان قم مربوط به ایجاد سدھایآغچه، فرنق ، و تا حدودی سد ١۵ خرداد، برداشت توسط نھرھا، بند ھای انحرافی بر روی رودخانه قمرود و سدالغدیر ساوه و افزایش مخزن سد اکباتان [ 10 ]و ایجاد بندھای دیگربر روی رودخانه قره چای، مربوط به تغییرات کیفی وکمی آب ھای زیرزمینی است که می توان آثار آن را به صورت افت سطح آب زیرزمینی،کاھش کیفیت و پیشروی آب شور مشاھده نمود. در بررسی تغییرات ھیدرولوژیک چندین پارامتر دخالت دارند(از جمله خشکسالیھای پی در پی و حتی تغییر اقلیم )که احداث بندھا و سدھا در بالا دست رودخانه نیز یکی از عوامل مذکور می باشد. تغییر اندازه دریاچه نمک که به عنوان خروجی رودخانه ھای قره چای و قمرود شناخته می شود با استفاده از عکس ھای ماھواره ای مورد سنجش قرار گرفت. صحت ھریک از عوامل بررسی شده به [ راحتی با توجه به ادامه روند تاثیرات، قابل ردیابی و صحت سنجی است.


دانلود مقاله